İstanbula su tesisi yaptıran tarihi şahsiyetler

10/2/2007 · Kategori: ISTANBUL

ABDÜLHAMİD I. ; ( 20 Mart 1725 - 7 Nisan 1789 )

Babası Ahmed III.,Annesi Rabia Şermi kadındır.Ağabeyi Mustafa III.'ün yerine tahta çıkıncaya kadar olan yaşamını sarayda göz hapsinde geçirmiş ve 21 Ocak 1774 yılında tahta çıkmıştır.Modern bir ordu kurmak için çaba sarfetmiş ve özellikle Topçu,Lağımcı ve Humbaracı sınıfının eğitimine önem vermiştir.Donanma Cezayirli Gazi Hasan Paşa önderliğinde güçlendirilmiştir.Mühendishane-i Bahr-i Hümayun (Deniz Mühendisliği) onun zamanında kurulmuştur.Kafkas halkını Osmanlı lehine çevirmek için uğraş vermiştir. 1787 yılında Avusturya-Rus ittifakına karşı savaşa girmiş ve Sırbistan cephesinde Avusturyalılara karşı başarılar kazanmışsada Rus cephesindeki savaşta ağır yenilgiler almıştır.Rus'ların kuşattığı Özi kalesinin düştüğü haberi kendisine ulaşınca felç geçirerek kısa süre sonra ölmüştür.

ABDÜLHAMİD II. ; ( 21 Eylül 1842 - 10 Şubat 1918 )

Babası Abdülmecid,Annesi Tirimüjgan kadındır. 31 Ağustos 1876 yılında Murad IV.'ün yerine tahta çıkarılmıştır. Aynı yıl 23 Aralık 1876 'da Kanuni Esasi'yi ilan etmiş ve 1.Meşrutiyet dönemi başlamıştır.1877 ve 1878 yıllarında ilk Osmanlı Meclis-i Mebusan'ı toplanmıştır. 1877 yılında çıkan ve 10 ay süren Rus harbinde Osmanlı orduları yenik düşmüş ve Ayastefanos ( Yeşilköy ) antlaşması ile Balkanlar ve Doğu Anadolu elden çıkmıştır. Haziran 1878'de Kıbrıs İngilizlere bırakılmıştır.Tunus 1881'de Fransızların,Mısır 1882'de İngilizlerin ve Doğu Trakya 1885'de Bulgarların eline geçmiştir. 20 Aralık 1881 yılında dış borçlar ödenemez hale gelince alacaklı devletlere imparatorluk sınırları içinde alacaklarına karşılık vergi toplama yetkisi veren Düyun-ı Umumiye kanununu çıkarmak zorunda kalmıştır.1889 yılında kurulan İttihat ve Terakki cemiyetinin baskıları sonucunda 24Temmuz 1908'de Kanuni Esasi'yi yeniden ilan etmiş ve 2.meşrutiyet devri başlamıştır. Ancak bu olay huzuru sağlamaya yetmemiş ve 31 Mart 1909 yılında şiddetli bir ayaklanma başgöstermiştir.Selanikten gelen hareket ordusu 23/24 Nisan günlerinde istanbul'a girerek ayaklanmayı bastırmıştır.Abdülhamid II 'de 27 Nisan günü tahttan indirilerek Selaniğe sürülmüş,1912 yılında tekrar İstanbul'a getirilerek ölümüne dek Beylerbeyi sarayında göz hapsinde tutulmuştur.

AHMED I. ; ( 8 Nisan 1590 - 22 Kasım 1617 )

Babası Mehmed,III annesi Handan Sultandır. 21 Aralık 1603 tarihinde tahta çıkan Ahmed,I Fatih Sultan Mehmed'in çıkarttığı Saltanat Veraseti kanununu değiştirerek tahtın babadan oğula değil en yaşlı şehzadeye geçmesi kuralını getirmiş ve kendisi tahta çıkınca kardeşlerini öldürtmemiştir.Döneminde Lala Mehmet Paşa Estergon kalesini fethedip Macaristan cephesinde başarı kazanmış ancak Sinan Paşa 1604 yılında İran cephesinde yenik düşmüştür. 1607 ve 1609 yıllarında Anadoluda çıkan celali isyanları Kuyucu Murad Paşa tarafından bastırılmış-tır.Ahmed,I'in İranla giriştiği mücadelede 1609 yılında Nasuh Paşa,1616 yılındada Sadrazam Öküz Mehmet Paşa İran ordularına yenik düşmüşlerdir.Doğu cephesindeki bu yenilgilere rağmen donanma Ege ve orta Akdenizde egemenliği ele geçirmiştir.Ahmed,I İstanbul'un imarına önem vermiş ve Sultan Ahmed cami ve külliyesi ile şehir içi yolları ve su kanalları yaptırmıştır.

AHMED III. ; ( 30 Aralık 1673 - 1 Temmuz 1736 )

Babası Mehmed,IV annesi Râbia Gülnuş Emetullah Sultan'dır.Babası Mehmed,IV tahttan indirilip yerine ağabeyi Mustafa,II tahta çıkarılınca 16 yıl sarayda göz hapsinde tutulmuş ve Mustafa,II'nin tahttan indirilmesi ile 22 Ağustos 1703 tarihinde Edirne'de padişah ilan edilmiştir. 1711yılında Rusya seferine gönderdiği Baltacı Mehmet Paşanın imzaladığı Prut antlaşması beğenilmeyince Paşayı sürgüne göndermiştir. 1715 yılında Mora ve Girit venediklilerden alınmıştır. 1718 yılında sadrazam olarak Nevşehirli Damat İbrahim Paşa'yı görevlendirmiştir.Pasarofça antlaşması ile ruslarla barış sağlanmış Dağıstan ve Bakü sorunu anlaşma ile çözümlenmiş, İran sınır boylarında başarılar kazanılmış ve Tebriz alınmıştı.Bütün bu başarılar sırasında İstanbul'da Damat İbrahim Paşa'nın öncülüğünde lale devri yaşanıyordu,ancak 1727 yılından itibaren İran'da durumun osmanlılar aleyhine dönmesi ile başlayan hoşnutsuzluklar giderek tırmanmış ve 1730 yılında gelişen Patrona Halil ayaklanması ile sadrazam Nevşehirli Damat İbrahim Paşa öldürülmüş ve Ahmed,III tahttan indirilerek yerine yeğeni Mahmud,I tahta çıkarılmıştır.Ahmed,III dönemi şehrin imarına ve sanata önem verilen bir dönem olmuş,ilk devlet matbaası bu dönemde açılmıştır.Ahmed,III döneminde su tesisleri ve çeşme yapımındada büyük işler başarılmıştır.

BAYEZID II. ; ( Aralık 1447 / Ocak 1448 - 26 Mayıs 1512 )

Fatih Sultan Mehmed'in oğludur.Fatih'in ölümü üzerine tahta çıkmış ancak kardeşi Cem sultan ile uzun yıllar taht mücadelesi yapmak zorunda kalmıştır.1484 senesinde Tuna ve Dinyester civarındaki çok sayıda kaleyi feth etmiş, Venediklilerle1499/1503 yılları arasında yaşanan savaşları kazanarak Adriyatik sahillerini ele geçirmiştir.Safevilerin Anadoluda kışkırttığı şii isyanları ile uzun süre uğraşmış ve 1511 yılında Kütahyayı ele geçiren isyancıları güçlüklede olsa bastırmıştır.Aynı yıl taht kavgasına girişen oğulları Korkud,Ahmed ve Selim ilede mücadele etmek zorunda kalmıştır.Ahmedinde yardımı ile,Kırım hanından destek alarak çorluya kadar gelmiş olan oğlu Selim ile yaptığı savaşı kazanmış ancak bu savaştan sonra Anadolunun bir bölümünü denetimi altına alan oğlu Ahmed'in İran şahı İsmailden destek alıp devletin başına iş açmasından korkarak Selim'i kırımdan çağırtarak tahtı ona teslim etmiştir. Bayezıd II. padişahlığı süresince yeniçeri ocağını ve tersaneyi genişletmiş ve kalyon yapımını başlatmış, imar olayına büyük önem vererek Edirne,İstanbul ve Amasya'da külliyeler,cami,medrese ve köprüler yaptırmıştır.

CEZAYİRLİ KAPTAN GAZİ HASAN PAŞA ; ( ? - 30 Mart 1790)

Yeniçeri ocağında iken 1731 yılında Rusya ve Avusturya seferlerine katılmış ve sonra Cezayir'e gitmiştir.Burada cesareti ile ünlenmiş ve Tlemsen sancakbeyi olmuştur.1760 yılında İstanbul'a gelen Hasan Paşa 1766 yılında kaptan olmuştur.1770 yılında Çeşme'deki Rus baskınında yenilmiş ancak Rus amiral gemisini yakmayı başardığı çin Beylerbeyi rütbesi ile Çanakkale Boğaz muhafızlığına getirilmiştir.1770 yılında Limni adasını Rus işgalinden kurtarmış ve aynı yıl Kaptan-ı Derya olarak donanmanın başına getirilmiştir.1773 yılında tekrar Çanakkale Boğaz muhafızlığına sonrada Rusçuk seraskerliğine getirilmiş ve 1774 yılında yeniden Kaptan-ı Deya olmuş ve 15 yıl bu görevi sürdürmüştür.Abdülhamid,I'i etkileyerek Deniz Mühendisliği mektebini ( Mühendishane-i Bahri-i Hümayun ) kurdurmuş ve donanmayı yeniden oluşturmuştur.Akkâ ve Mısır'daki iç isyanları bastırmış olan Hasan Paşa Selim,III tahta çıkınca Kaptan-ı Deryalıktan alınarak 1789 yılında Romanyadaki İsmail kalesi seraskerliğine atanmıştır.1789 yılında İsmail kalesini kuşatan Rus ordusunu bozguna uğratınca 23 Kasım 1789 tarihinde sadrazamlık görevine getirilmiş ve Rumeli orduları komutanı ilan edilmiş ancak yeni görevine başlamak için gittiği Şumnu'da hastalanarak vefat etmiştir.Yavru iken alıp büyüttüğü bir aslanı kendisine alıştımış ve devamlı yanında gezdirmiştir.İstanbul'un su tesislerine kendi serveti ile büyük katkılar yapmış olan Hasan Paşa Boğaz'da,Kasımpaşa'da,Ege kıyılarında ve Ege adalarında çok sayıda çeşme yaptırmıştır.Kalyoncular içinde yine kendi serveti ile bir kışla inşa ettirmiştir.

HATİCE TURHAN SULTAN ; ( 1627 - 5 Haziran 1683 )

Slav kökenli olan Turhan sultan 1639 yılında 12 yaşında iken Kırımlı akıncılara tutsak düşmüş ve 1641 yılında Kösem Sultan'a armağan edilmiştir. Kösem Sultan oğlu İbrahime Turhan Sultan'ı cariye olarak vermiş ancak,Turhan Sultan kısa sürede İbrahim'in gözdesi olmuştur. Turhan Sultanın oğlu Mehmed IV. ( Avcı Mehmed ) 6 yaşında tahta çıktığı sırada saltanat naibi olan Kösem Sultan ile arası açılmıştır. Kösem Sultanın Mehmed IV.'ü zehirletip yerine başkasını tahta geçirme planları yaptığını öğrenince Eylül 1651yılında ani bir baskınla Kösem Sultanı boğdurmuş ve 1651-1656 yılları arasında saltanat naib'i olarak yönetimi ele geçirmiştir. Çıkan ayaklanmalar ve Venediklilere kaybedilen savaş sonucunda yönetimi özel şartlarla sadrazamlığa getirdiği Köprülü Mehmed Paşa'ya bırakmak zorunda kalmıştır.Naib olarak görev yaptığı sırada Çanakkale boğazına kale yaptırmıştır.

HEKİMOĞLU ALİ PAŞA ; ( 1688 - 1757 )

1693 senesinde hekimbaşı olan Nuh Efendinin oğludur.Silahşör,Kapıcıbaşı,Zile Voyvodası, Rumeli Beylerbeyi, Adana,Halep ve Anadolu valiliği,Tebriz Seraskerliği görevlerinde bulunmuş ve 1731 senesinde sadrazam olmuştur. Sonra sadrazamlıktan alınmış ve Midilli'ye İzam yapılmış daha sonrada Kandiye valiliğine getirilmiştir.1736 yılında Bosna'ya daha sonrada Mısır ve yeniden Anadolu valiliğine getirilmiş ve 1742 yılında tekrar sadrazam olmuştur. Ancak İran seferini tehir ettiği için yeniden azledilen ve Midilli'ye sürülen Ali Paşa sonradan affa uğramış ve sırası ile Kandiye,Bosna,Halep valiliği,1746 yılında Kars seraskeri ve tekrar Anadolu valiliği görevlerine getirilmiştir.Daha sonra sırası ile Bosna,Özi,Vidin,Trabzon ve Anadolu valisi olmuş ve 1754 yılında üçüncü defa sadrazam yapılmış ancak kısa süre sonra yine azledilmiş ve önce Magosa'ya sanra Rodos'a sürülmüştür.1755 yılında tekrar affedilmiş ve önce Mısır sonrada Anadolu valiliğine getirilmiştir.Cömert,adaleti seven ve hukuka saygılı bir kişiliği olan Ali Paşa kendi adına bir cami ile çok sayıda hayır eseri ve çeşme yaptırmıştır.

KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN ; ( 1494/1945 - 6 Eylül 1566 )

Babası Selim I. (Yavuz) Annesi Hafsa sultandır.1520 - 1566 yılları arasında 47 yıl saltanat sürmüştür.1510 yılında Şebinkarahisar sancak beyi olan Kanuni,daha sonra Bolu ve Kefe sancak beyliğine getirilmiştir.1512 yılında babası Selim tahta çıktıktan sonra kardeşleri Korkud ve Ahmed ile mücadele etmek için anadoluya geçince onun yerine İstanbulda saltanat naibliği yapmıştır.1513 yılında Manisa sancak beyliğine getirilmiş,Babası Yavuz Sultan Selim'in 1514 Çaldıran ve 1517 Mısır seferleri sırasında Edirnede güvenliği sağlamıştır.Selim'in ölümü üzerine 1 Ekim 1520'de tahta çıkmıştır.Beyrut,Mısır ve Şam'daki isyanlarla Anadoluda çıkan ve Sivas,Amasya,Tokat'a yayılan celali isyanlarını bastırmıştır.Avusturya ve Macaristan'a düzenlediği çok sayıdaki seferi zaferlerle tamamlamış,Doğuya düzenlediği seferler ilede Bağdat,Tebriz,Van,Nahçıvan,Erivan ve Karabağı ele geçirmiştir.Preveze deniz savaşı ile haçlı donanması yok edilmiş ve Akdenizde üstünlük Osmanlı Devletine geçmiştir.1566 yılında Zigetvar kalesini kuşatan Kanuni kale feth edilmek üzere iken vefat etmiştir. Kanunname-i Âl-i Osman adı altında çıkardığı kanunlarla vergi,ceza,kıyafet,pazar düzeni ve askeri konularda yeni düzenlemeler getirmiştir.İmar hareketlerine çok önem vermiş ve Kırkçeşme suyu tesisleri ile çok sayıda cami,külliye,medrese,kale ve hayır eserleri yaptırmış ve döneminin mimar,mühendis,bilgin ve sanatçılarına sahip çıkmıştır.

KOCA YUSUF PAŞA ; ( ? - Haziran 1800 )

Tersanede köle iken azad edilmiş ve Cezayirli Kaptan Gazi Hasan Paşa'nın hizmetine girmiştir.Hasan Paşa'ya Haznedar,Kapı Kethüdası ve Kapıcıbaşı olarak hizmet vermiştir.1785 yılında Mora Beylerbeyi ve 1786 yılındada Sadrazam olmuştur.Aynı yıl ordusu ile Avusturyalılara yenilince Selim,III tarafından azledilerek Vidin Seraskerliğine tayin edilmiştir.1790 yılında Bosna Beylerbeyi ve 1791 yılında tekrar Sadrazam oldu ve 1787 yılından beri devam eden Rus harbini yaş antlaşmasını imzalayarak sona erdirdi.Selim,III'ün islahat hareketlerine karşı çıkmış ve bunun üzerine 1792 yılında Sadrazamlıktan alınmış ve önce Trabzon sonrada Cidde'ye Beylerbeyi olarak atanmıştır.

MAHMUD I. ; ( 2 Ağustos 1696 - 13 Aralık 1754 )

Babası Mustafa,II olan Mahmud,I Patrona Halil ayaklanması sonucunda 12 Ekim 1730 tarihinde tahta çıkarılmış olmasına rağmen ilk iş olarak Patrona Halil ve diğer elebaşların öldürtmüştür.1731 yılında Taksim suyu tesislerini yaptırdığı sırada çıkan yeniçeri isyanlarınıda bastırmıştır.Avusturya,Rus ve İran orduları ile çok sayıda savaşa girmiş ve Avusturya ile Rusyaya karşı kesin üstünlük sağlamış İran ile girdiği mücadeleyi ise 1639 tarihli Kasr-ı Şirin anlaşmasını teyid eden anlaşma ile tamamlamıştır.Mahmud,I lale devrinde başlayan imar ve yenilik hareketlerini devam ettirmiştir.

MAHMUD II. ; ( 20 Temmuz 1785 - 1 Temmuz 1839 )

Babası Abdülhamid,I olan Mahmud,II'yi üvey annesi Nakşedil Valide sultan ve padişah olan amcası Selim,III yetiştirmiştir.1807 yılında meydana gelen Kabakçı Mustafa ayaklanması ile tahta çıkarılan Mustafa,IV,Rusçuk Ayanı Alemdar Mustafa Paşanın ordusu ile İstanbul'a gelip sarayı kuşatması sonucunda tahttan indirilmiş ve yerine 28 Temmuz 1808 tarihinde Mahmud,II tahta çıkarılmıştır.Mahmud,II yenilik hareketlerini devam ettirmiş ve yeniçeri ocağını kaldırmak için Sekban-ı cedid adlı yeni bir ordu kurmuştur.Yeniçeriler başkaldırınca bu orduyu lav etmiş ancak 1826 yılında Vaka-i Hayriye diye anılan olayla yeniçeri isyanını kanlı bir şekilde bastırmış ve kışlalarını topa tutarak yeniçeri ocağını tamamen ortadan kaldırarak yeni bir ordu kur- muştur.İlköğretimi zorunlu hale getiren ilk padişahtır.İlk tıp okulu olan Tıbhane-i Amire'yi öğrenime açmış,tercüme odası kurarak yabancı eserleri türkçeye çevirtmiş,ilk türkçe gazete olan Takvim-i Vekayi'nin çıkarılmasına öncülük etmiştir.Geleneksel Divan'ı kaldırıp yerine bakanlar kurulunu ( Heyet-i Vükela ) oluşturmuş,İtfaiye ve posta teşkilatlarını kurmuş,Mızıka-yı Hümayun'u kurup batı müziğinin girmesine katkıda bulunmuş,ilk pasaport uygulamasını başlatmış ve ilk nüfus sayımını yaptırmıştır.Usta bir hattat olan Mahmud,II tambur ve ney çalan,besteler yapan ve Adli mahlası ile şiirler yazan sanatkar ruhlu bir padişahtı.Su tesisleri ve çeşmeler inşaasında önemli işler başarmıştır.

MAHPEYKER KÖSEM SULTAN ; ( 1590 - 3 Eylül 1651)

Rum yada Boşnak asıllı olan Kösem sultan küçük yaşta cariye olarak girdiği sarayda 14 yaşında iken Ahmed,I ile evlenip sarayın en güçlü kadını olmuştur.Ayşe ve Fatma sultanlarla,Murat,İbrahim ve Süleyman adlı şehzadeleri doğurmuştur.Ahmed,I ölünce tahta veliaht olan Osman'ın yerine akli dengesi bozuk Mustafa,I'in çıkarılmasında rol oynamış (1617/18),Osman,II tahta çıkınca 1618-1622 yılları arasında saraydan uzaklaştırılmış ancak 1622/23 yılında İbrahim yeniden tahta çıkarılınca tekrar saraya dönmüştür.1623 yılında oğlu Murad,IV henüz onbir yaşında tahta çıkarılınca hem Valide Sultan hemde saltanat naibi olarak 1632 yılına kadar 9 yıl boyunca devleti idare etmiştir.Daha sonra Murad,IV 1640 yılına kadar annesi Kösem Sultanı devlet işlerinden uzak tutmaya çalışmış ancak 1640 yılında Murad,IV ölüp yerine Kösem Sultanın diğer oğlu İbrahim geçince 1648 yılına kadar devlet işlerinde yine çok etkili olmuştur.İbrahim 1648 yılında tahttan indirilip yerine torunu Mehmed,IV geçince devlet işlerine tekrar egemen olmak istemişsede Mehmed,IV'ün annesi Hatice Turhan Valide Sultan tarafından 1651 yılında boğdurularak öldürülmüştür.

MEHMED II , ( FATİH ) ; ( 30 Mart 1432 - 3 Mayıs 1481 )

Murad,II'nin oğlu olan Fatih 1444-46 ve 1451-1481 yılları arasında iki dönem padişahlık yapmıştır. İstanbul'u feth etmek için boğaza Rumeli Hisarını yaptırmış, ilk kez havan topu döktürmüş ve çok büyük toplar yaptırmıştır.1453 yılında İstanbul'u feth etmiş ve kenti geliştirmek için ülkenin her tarafından esnaf ve sanatkarları zorunlu olarak getirterek rumlardan boşalan evlere yerleştirmiş ve onlara dükkanlar ve hanlar yaptırıp gerektiğinde sermayede vere- rek şehri hızla kalkındırmıştır. Ayasofyayı camiye çevirtmiş, Fatih cami ve külliyesini yaptırmıştır.Yabancı bilginleri ve sanatkarları getirtmiş,gayrimüslimleri dinlerinde serbest bırakıp dini örgütlenmelrine müsade etmiştir.1459 yılında Sırbistanı,1460 yılında Mora'yı, 1461 de Amasra'yı feth etmiştir.Sinop'u alarak Candaroğlu Bey'liğine,Trabzonu alarak Rum Pontus devletine son vermiştir.1462 yılında Eflak ve Midilli adasını,1463 yılında Bosna Hersek'i feth etmiş, 1466 yılında Konya ve Karamanı 1470 de Venedik'lilerden Eğriboz adasını almış,1471 de Alanya'yı feth etmiş,1473 yılında Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan'ı Otlukbeli savaşında mağlup edip Anadolu'nun büyük bir kısmını ele geçirmiştir, 1475 de Kırım'ı topraklarına katmış ve yine aynı yıl Arnavut'luğu ele geçirmiştir.1479 ve 1480 yıllarında güney İtalya kıyılarında bazı yerleri ele geçirmiş ve 1481 yılında yeni bir Anadolu seferine çıkarken İstanbul çıkışında hayatını kaybetmiştir.

MURAD III. ; ( 4 Temmuz 1546 - 16 Ocak 1595 )

Babası Selim II., annesi Nurbanu Sultandır. 22 Aralık 1574'te tahta çıktığında ilk iş olarak beş erkek kardeşini öldürtmüş ve tahtının güvenliğini sağlamıştır. 1578 yılında İran üzerine sefer düzenlemiş ve bu sefer ile Azerbeycan, Tiflis ve Nihavend'i Osmanlı topraklarına katmıştır. Fas'ı işgal eden portekizlileride yenilgiye uğratmıştır.1593 yılında Avusturya'ya savaş ilan etmiş ancak harp devam ederken vefat etmiştir.Döneminde toprak kazanımları olmuşsada başta yeniçeri ocağında olmak üzere devlet teşkilatında meydana gelen yozlaşma sebebi ile devlet gerileme dönemine girmiştir.

MURAD IV. ; ( 27 Temmuz 1612 - 8 Şubat 1640 )

Babası Ahmed I. , Annesi Kösem Sultandır. Tahta çıktığında 11 yaşında olduğu için ülkeyi saltanat naib 'i olarak 9 yıl boyunca annesi Kösem Sultan yönetmiştir.Ancak bu süre içinde sık sık ayaklanan yeniçeriler ve sipahiler yönetimde etkili olmuştur.Şubat ve Mart 1632 senesinde ayaklanan yeniçerilere bazı tavizler vermiş ancak hemen ardından yeniçerilerin sadrazam ilan ettiği Recep paşayı idam ettirerek yeniçerileri sindirmiştir.Padişahlığı süresince çok sert tedbirler uygulamış ve tütün ve alkollü içkiyi yasaklamıştır. Kahvehane ve meyhaneleri kapattırmış ve karşı gelenleri idam ettirmiştir.1635 yılında Erivan ve Tebriz'i,1638 yılındada Bağdat'ı fethetmiştir.İran ile sınırlarımızı belirleyen Kasr-ı Şirin antlaşması 1639 yılında imzalanmıştır.Kırım,Bosna ve Arnavutluk'ta çıkan isyanlar ilede uğraşmıştır.Sert mizaçlı olan Murad IV. rüşveti büyük ölçüde ortadan kaldırmış ve devlet gelirlerini arttırmayı başarmıştır.İlk kez bir şeyhülislam idam ettiren padişahta yine Murad IV.'tür.

MUSTAFA III. ; ( 28 Ocak 1717 - 21 Ocak 1774 )

Babası Ahmed III. ,annesi Mihrişah kadındır. Babası Ahmed,III. tahttan indirildikten sonra Mahmud I. ve Osman III. döneminde uzun süre sarayda göz hapsinde tutulmuştur. 30 Ekim 1575 yılında tahta çıkmıştır.Sadrazam Koca Ragıp Paşa ile birlikte iktisadi alanda birçok düzenleme yaparak hazine gelirlerini artırmıştır.Yahudi sarrafların çalışma şartlarını yeniden düzenlemiş,altın parayı yeniden ayarlamış,ithalata gümrük vergisi koymuş ve kente göç edilmesini yasaklamıştır.Kağıthanede yeni bir topçu ve istihkam okulu açtırmış ( 1579 ), çok sayıda yeni savaş gemisi yaptırmıştır. Ruslara savaş açmış ancak Tuna ve Kırım'da ağır yenilgiler alınıp toprak kaybedilmiş ve cepheden gelen kötü haberler üzerine felç geçirerek ölmüştür. Süveyş'te kanal açma fikrini ilk ortaya atan kişidir.

NAKŞEDİL VALİDE SULTAN ; ( Mari Eme )

Bir Fransız sömürgesi olan Martinik adasında doğup büyümüştür.Babası bir fransız soylusu olan Mari Eme'nin teyzesinin kızı olan Mari Roz ise sonradan Josephin adı ile Napolyonun eşi olmuştur.Fransadan Martinik adasına giderken teknesi fırtınaya yakalanmış ve bir İspanyol gemisi tarafından kurtarılmıştır.Ancak ispanyol gemisinin kaptanı Mari Eme'yi Cezayirli korsan Baba Muhammed'e teslim etmiştir. Osmanlı Padişahı Abdülhamid I. ile arası açık olan korsan Baba Muhammed kendisini affettirmek için Mari Eme'yi padişaha hediye olarak göndermiştir. Saraya 21 yaşında giren Mari Eme kısa zamanda padişahın gözdesi olmuş ve onun 4.eşi olmuştur. Saraya geldiğinde küçük bir çocuk olan şehzade Mahmud'u ( Mahmud II. ) bir anne şefkati ile büyütmüş ve ona fransızca öğretmiştir.Sonradan tahta çıkan Selim,III.ve Mahmud II.'nin yaptığı islahat hareketlerinde etkisi olmuştur.

NEVŞEHİRLİ DAMAT İBRAHİM PAŞA ; ( 1670 - 1 Ekim 1730 )

Ezdin voyvodası Ali Ağa'nın oğlu olan İbrahim Paşa saraya helvacı olarak girmiş,baltacı ve evkaf katibi olarak değişik görevler yapmış ve buarada henüz şehzade olan Ahmed,III'ün yakın hizmetinde bulunmuştur. Şehzade Ahmed tahta çıkınca 1703 yılında Darüssaade Ağası yazıcısı olmuş ancak sadrazam Ali Paşa tarafından saraydan uzaklaştırılmıştır. 1712 yılında yeniden sarayda vazife almış ve harem dairesi muhasebecisi olmuştur.1715 yılında mevkufatçı olarak Mora seferine katılmış ve 1716 yılındada vezir rütbesi ile Rikab Kaymakamı olmuştur.1717 yılında sadrazam Ali Paşa'dan dul kalan Ahmed,III'ün kızı Fatma sultanla evenmiş ve 1718 yılında sadrazam olmuştur. İbrahim Paşa tulumbacı örgütünü ve devlet matbaasını kurmuş,çeviri ve bilim kurulları oluşturarak çok sayıda yabancı eseri türkçeye kazandırmıştır.Boğazda ve Haliç kıyılarında çok sayıda yalı,konak ve saray yaptırtmış,mimarlıkta, müzikte ve sanatın diğer dallarında çok sayıda yeni akımın doğmasına vesile olmuştur.Sadrazamlığı döneminde 1725 yılına kadar başarılı geçen İran seferlerinin olumlu etkileri 1730 yılında Nadir şahın Osmanlılara üstünlük sağlayıp kaybettiği toprakları geri alması ve türklere karşı katliamlar yapması ile son bulmuş ve yoksul halk ile yeniçeriler sonunda galeyana gelerek ayaklanmış ve Patrona Halil ayaklanması ile Sadrazam İbrahim Paşa boğdurularak yeni çerilere verilmiştir.Doğum yeri olan Muşkara'yı sadrazamlığı sırasında baştan aşağı imar etmiş ve Nevşehir adını vermiştir.Bir çok hayır eseri olan İbrahim Paşa Üsküdar'da bir su yolu ve çok sayıda çeşme yaptırmıştır.

OSMAN II. ( Genç Osman ) ; ( 3 Kasım 1604 - 20 Mayıs 1622 )

Babası Ahmed I. ,annesi Mahfiruz Sultandır.Amcası Mustafa I.'in yerine 26 Şubat 1618 yılında tahta çıkarılmıştır. Lehistan seferine çıkmadan önce kardeşi Mehmed'i öldürtmesi hoşnutsuzluk yaratmıştır.Hotin'e kadar ilerlemiş ancak büyük kayıplar vererek seferden geri çekilmek zorunda kalmıştır.Yeniçeri ocağını düzene koymak istemesi ve maaşlarında kısıntıya gitmesi,İlmiye teşkilatının arpalıklarını azaltması,şeyhülislamın yetkilerini azaltması ve başkenti Bursa'ya taşımak istemesi kendisine karşı olan hoşnutsuzluğu arttırmıştır. Anadolu,Suriye ve Mısır'da ayrı bir ordu kurmaya çalışmış ve hacca gitme bahanesi ile bu ordunun başına geçmeyi tasarlamıştır.Ancak yeniçeriler niyetini anlayınca ayaklanarak hac ziyaretinden vazgeçmesini ve bu işe önayak olanların kendilerine verilmesini talep etmişlerdir.Genç Osman bu isteği red edince yeniçeriler 19 mayıs 1622 de sarayın kapısına dayanmış ve kendisini tahttan indirerek yeniden Mustafa I.'i tahta çıkarmışlardır.Genç Osman ise ertesi gün 20 Mayıs 1622 yılında Yedikule zindanlarında boğdurularak öldürülmüştür.

SELİM III. ; ( 24 Aralık 1761 - 28 Temmuz 1808 )

Babası Mustafa III. annesi Mihrişah sultandır.Babasının ölümünden sonra tahta Abdülhamid,I. geçince 1774 - 1789 yılları arasında sarayda göz hapsinde tutulmuştur. 7 Nisan 1789 yılında tahta çıkmış ve 1787 yılından beri devam eden Osmanlı,Rus harbine 1792 yılında yaş antlaşması ile son vermiştir.1792'de uzmanlardan oluşturduğu Meclis-i Meşveret'in hazırladığı 72 maddelik islahat programını uygulamaya koymuş,Nizamı cedid adında yeni bir ordu kurmuş,yabancı ülkelerde elçilikler açmış ve taşra yönetimini yeniden düzenlemiştir.Topçu ve istihkam subayı yetiştirmek üzere Mühendishane-i Berr-i Humayun adlı askeri okulu kurmuş,Selimiye kışlasını yaptırmış ve onanmayı modernize etmiştir.1805 yılında Balkanlardaki askeri birlikler üzerindede bir takım reformlar yapmaya başlamış ancak bu durumdan rahatsız olan yeniçerilerin ayaklanması sonucunda bu reformlardan vazgeçerek reformcu danışmanlarınında görevlerine son vermek zorunda kalmıştır. 1807 yılındaki Kabakçı Mustafa ayaklanması ile reformlardan tamamen vazgeçmiş ancak tahttan indirilmekten kurtulamamış ve sarayda hapsedilmiştir.Kendisini kurtarıp yeniden tahta çıkarmak isteyen Rusçuk ayanı Alemdar Mustafa Paşa ordusu ile sarayın kapısına kadar gelince amcası Mustafa IV. tarafından boğdurulmuştur. Çocukluğunda iyi bir müzik,hat ve edebiyat eğitimi almış olan Selim III. şair ve bestekardı ve 14 yeni makam geliştirmişti.Özellikle Nevakûrdi, Evcârâ ve Şevkefzâ makamları çok beğeni kazanmıştır.Günümüze ulaşmış 60 kadar bestesi olan Selim III.'ün "ilhami"mahlası ile yazdığı şiirler bir divan'da toplanmıştır.